आदर्श ग्राम पळसगाव बाई येथे आयर्न गोळ्यांचे वाटप : विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यदायी भविष्याकडे महत्त्वपूर्ण पाऊल*

आदर्श ग्राम पळसगाव बाई येथे आयर्न गोळ्यांचे वाटप : विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यदायी भविष्याकडे महत्त्वपूर्ण पाऊल* 

आदर्श ग्रामपंचायत पळसगाव बाई अंतर्गत कार्यरत जिल्हा परिषद शाळेत विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यविषयक गांभीर्याचा विचार करून आयर्नच्या गोळ्यांचे वाटप करण्यात आले. वाढत्या अॅनिमियाच्या समस्या, शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये दिसणारी अशक्तपणा, थकवा आणि रक्तातील हिमोग्लोबिनची घटती पातळी लक्षात घेता हा उपक्रम आरोग्यदायी समाजनिर्मितीच्या दिशेने एक सकारात्मक पाऊल मानला जात आहे.

या उपक्रमामागील प्रमुख उद्दिष्ट म्हणजे—विद्यार्थ्यांमध्ये रक्तातील आयर्नची कमतरता दूर करून त्यांच्या शारीरिक व मानसिक विकासाला चालना देणे. राष्ट्रीय आरोग्य मोहिमेच्या अंतर्गत तसेच शिक्षण विभागाच्या मार्गदर्शनानुसार हा उपक्रम राबविण्यात आला.

कार्यक्रमाचे नेतृत्व पाणलोट अध्यक्ष व मिशन समृद्धीच्या व्हिलेज कॉर्डिनेटर सौ. वैशाली किशोर गोल्हर यांनी केले. त्यांनी विद्यार्थ्यांना आयर्नचे महत्त्व, शरीरात आयर्नची कमतरता झाल्यास निर्माण होणारे दुष्परिणाम, तसेच संतुलित आहाराचे महत्त्व याबाबत मार्गदर्शन केले. विद्यार्थ्यांनी मोठ्या उत्साहाने आणि कुतूहलाने त्यांचे संपूर्ण मार्गदर्शन ऐकले.

सौ. गोल्हर यांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, “आजची पिढी ही उद्याच्या समाजाची ताकद आहे. त्यामुळे त्यांचे आरोग्य सर्वार्थाने सक्षम असणे अत्यावश्यक आहे. विद्यार्थी नियमित आयर्न गोळ्या घेत राहिले, योग्य आहार घेतला तर त्यांच्यातील शारीरिक कमजोरी दूर होऊन त्यांची एकाग्रता, अभ्यासातील रुची आणि एकूण कार्यक्षमता वाढीस लागेल.”

कार्यक्रमात उपस्थित असलेल्या सर्व शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना आयर्न गोळ्या कशा घ्यायच्या, किती प्रमाणात घ्यायच्या आणि कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी याबाबत सविस्तर माहिती दिली. यामुळे विद्यार्थ्यांनी औषधाचे महत्त्व समजून घेत उपक्रमात सक्रिय सहभाग नोंदविला.

आयर्न गोळ्यांचे वाटप हे केवळ औषधवाटप नसून विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याची सखोल काळजी घेण्याचा एक उपक्रम आहे. ग्रामीण भागातील अनेक विद्यार्थ्यांना पौष्टिक आहाराचा अभाव, योग्य आहारसंकल्पना नसणे किंवा आर्थिक मर्यादा यामुळे अॅनिमियासारख्या समस्या जास्त प्रमाणात जाणवतात. यामुळे त्यांच्या वाढीवर, अभ्यासावर आणि दैनंदिन क्षमतेवर थेट परिणाम होतो. या पार्श्वभूमीवर अशा उपक्रमांची आज अत्यंत आवश्यकता आहे.

सौ. वैशाली गोल्हर यांनी विद्यार्थ्यांना नियमितपणे पालकांसोबत आरोग्यविषयक चर्चा करण्याचे, पालेभाज्या, फळे, अंडी, गूळ, खजूर आणि हिरव्या भाज्यांचे सेवन वाढवण्याचे आवाहन केले. त्यांनी शिक्षकांनाही विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यावर लक्ष ठेवण्याचे आणि उपक्रमाचे सातत्य राखण्याचे निर्देश केले.

कार्यक्रमात उपस्थित कांबळे सर, राऊत सर, शिक्षकांनी सांगितले की, शाळा व्यवस्थापन नेहमीच विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यविषयक उपक्रमांना प्राधान्य देते. “आरोग्य हेच खरे संपत्त आहे. विद्यार्थ्यांचे आरोग्य सुधारेल तर त्यांची शैक्षणिक प्रगती आपोआप घडेल,” असे मत अनेक शिक्षकांनी व्यक्त केले.

यावेळी विद्यार्थ्यांनीही आयर्न गोळ्या मिळाल्याबद्दल आनंद व्यक्त केला. अनेक विद्यार्थ्यांनी सांगितले की त्यांना वारंवार थकवा येणे, डोके हलके होणे, चक्कर येणे अशा समस्या जाणवत होत्या. आता नियमित औषधोपचाराने या समस्या कमी होतील, असा त्यांचा विश्वास आहे.

आदर्श ग्रामपंचायत पळसगाव बाईतर्फे आरोग्य, शिक्षण व स्वच्छता या तीन महत्त्वाच्या बाबींवर सातत्याने विविध उपक्रम राबवले जातात. महिलांच्या सक्षमीकरणापासून बालआरोग्यापर्यंत अनेक स्तरांवर काम करणाऱ्या मिशन समृद्धीच्या माध्यमातून ग्रामपंचायतीचा हा प्रयत्न कौतुकास्पद ठरला आहे.

संपूर्ण उपक्रम अत्यंत शिस्तबद्ध वातावरणात राबविण्यात आला. शिक्षकांच्या उपस्थितीत प्रत्येक विद्यार्थ्यास आयर्न गोळ्या देण्यात आल्या. आवश्यक नोंदी करून पुढील फॉलोअपचीही तयारी करण्यात आली आहे.

या कार्यक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याबद्दल जागरूकता वाढली असून, ग्रामपंचायत पळसगाव बाई यांचा "आरोग्यदायी आणि सक्षम गाव" हा संकल्प अधिक दृढ झाला आहे. अशा उपक्रमांची गावात आणि परिसरात सातत्याने अंमलबजावणी होत असल्याने ग्रामपंचायतच्या कार्यक्षमतेचे आणि संवेदनशीलतेचे उत्तम दर्शन घडते.